Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde “ ihale konusu işler ve özel nitelikteki inşaat işleri” bakımından Asgari İşçilik Araştırması uygulamasında bir takım değişikliğe gidilmiş olup, bu değişiklik 16.05.2026 tarihli Resmi Gazete 33255 sayı ile yayımlanmıştır.

Özet

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde yapılan değişiklik;

-Birden fazla yapı ruhsatı bulunan inşaatların tek sicil numarası altında yürütülmesine izin verilmesi,

-İşverene ödenen hakediş tutarı üzerinden araştırma yapılması,

-iş bitim tarihinin tespitinin yapılması,

-İnşaat maliyetinin hesaplanması,

-İlişiksizlik belgesi düzenlenmesine ilişkin süreçler,

-Tescil edilmemiş veya tescil edilmiş olmakla birlikte işçilik bildiriminde bulunulmamış olan işyerlerine yönelik araştırma,

-Kurumca re’sen yapılacak araştırma işlemlerine ilişkin,

Yeni uygulamaları kapsamaktadır.

Sosyal Güvenlik Kurumu Tarafından Yayımlanan Yönetmeliğin;

-4 üncü maddesinde yer alan asgari işçilik araştırma işleminin tanımı değiştirilerek; Kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ile bankalar tarafından ihale mevzuatına göre yaptırılan işler ve özel nitelikteki inşaat işleri için ilgili kurum ve kuruluşlardan elde edilen bilgi ve belgeler doğrultusunda işlem yapılacaktır. Kurumca, asgari işçilik hesaplaması yapılıp yapılmayacağını değerlendirecek, hesaplama yapılacaksa, yeterli işçilik bildirilip bildirilmediği kontrol edilecek ve hesaplama aşamaları bu şekilde yürütülecek.

-27 inci maddesinde; Birden fazla yapı ruhsatı bulunan özel bina inşaatları tek sicil numarası üzerinden yürütülmesi imkanı getirildi. Tek sicil numarası için parsellerin bitişik ya da yakın olması şartı önemli olup, işveren tarafından ilk işin başlangıç tarihinden itibaren altı aylık süre içerisinde talepte bulunulması ve sigortalıların birbirine karışması şartıyla inşaatı tek sicil numarasında yürütülmesine ünitece izin verilebilecek.

-110 uncu maddesinde yapılan değişiklikle;

-İşin geçici kabulü noksansız yapılmış olmasına rağmen işverene ödenmesi gereken toplam istihkak tutarı bildirilmemişse ve işveren talepte bulunursa, işverene ödenen hakediş tutarı üzerinden araştırma işlemi yapılabilecek. Ancak bu araştırma sonucunda ilişiksizlik belgesi düzenlenmeyecek.

-ihale makamı tarafından ödenmesi gereken toplam istihkak tutarı bildirilirse, daha önce araştırma yapılan tutar toplam istihkak bedelinden düşülecek. Kalan tutar üzerinden yapılan araştırma sonucuna göre ilişiksizlik belgesi düzenlenecek.

-İş bitim tarihinin tespitine ilişkin açıklık getirilerek, İhale makamı tarafından onaylanan geçici kabul tutanağında işe ilişkin eksik veya kusur bulunmadığı belirtilirse, tutanakta yer alan iş bitim tarihi esas alınacak, Eksik veya kusur varsa tamamlanma tarihi iş bitim tarihi olarak kabul edilecektir.

-Geçici veya kesin kabule tabi olmayan işlerde; İşin geçici veya kesin kabule tabi olmaması halinde, ihale makamı tarafından bildirilen iş bitim tarihine göre işlem yapılacaktır.

-İhaleli işin yarım kalması veya feshedilmesi durumunda; İhaleli işin yarım kalması veya ihalenin feshedilmesi durumunda, işverene ödenen hakediş tutarı üzerinden asgari işçilik araştırma işlemi yapılacak.

-Hakediş ödemesi yapılmamış işlerde yapılacak araştırma işlemlerinde;
İhaleli işin yarım kalması veya feshedilmesi durumunda işverene herhangi bir hakediş ödemesi yapılmamışsa araştırma işlemi yapılmayacak.

-111 inci maddesinde yapılan değişiklikle;

-“Bina maliyeti” ibaresi “İnşaat maliyeti” olarak değiştirildi. Böylece bundan sonra kullanılacak ifade inşaat maliyeti olacaktır. Yine, Yönetmelikte yer alan “Çevre ve Şehircilik Bakanlığı” ibaresi, “Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı” olarak değiştirildi.

-Araştırma işleminde; Özel nitelikteki inşaat işleri bakımından araştırma işlemi yapılırken, iş bitim tarihinde geçerli olan yapı ruhsatı esas alınacak.

-Aynı yıl içinde başlayıp biten inşaatlarda; Başladığı yıl içinde tamamlanan inşaatlarda, inşaat maliyeti hesaplanırken inşaatın bittiği tarihte geçerli olan birim maliyet bedeli esas alınacaktır. Birden fazla yıla yayılan inşaatlarda ise; Başladığı yıldan sonraki yıllarda bitirilen inşaatlarda, inşaatın bitirildiği yıl hariç olmak üzere, inşaatın başladığı yıl ile bitirildiği yıl arasındaki tüm yıllara ait birim maliyet bedellerinin aritmetik ortalaması alınacaktır. Aritmetik ortalama hesabında, bir yıl içinde birden fazla birim maliyet bedeli yayımlanmışsa o yıl içinde yayımlanan son birim maliyet bedeli esas alınacak.

-Kurumca, İki yıl sigortalı çalıştırılmayan özel inşaat işyerlerindeki araştırma işlemi; Kapanma, terk veya tasfiye olmadığı halde, en az iki yıl süreyle sigortalı çalıştırılmadığı işveren tarafından bildirilen veya Kurumca tespit edilen özel nitelikteki inşaat işleri için, sigortalı çalıştırılmaya son verilen tarih itibarıyla ünitece re’sen araştırma işlemi yapılacak.

-112 inci maddesinde yapılan değişiklikle;

-Tescil edilmemiş ihale ve özel inşaat işyerlerinde araştırma işlemi; Tescil edilmemiş veya tescil edilmiş olmasına rağmen işçilik bildiriminde bulunulmamış ihale konusu işler ile özel nitelikteki inşaat işyerlerinde, işin başlangıç ve bitiş tarihleri ilgili idarelerden alınacak belgelerle tespit edilecektir. Bu nitelikteki işyerlerinde, işin yürütümü için gerekli olan asgari işçilik miktarının tespitine ilişkin araştırma işlemi ünite tarafından yapılacak. Bu kapsamdaki işyerlerinde ünitece yapılan araştırmada esas alınan asgari işçilik oranında eksiltme yapılmayacak.

-İhale konusu işlerde, Yönetmeliğin 110. maddesine göre tespit edilen ve Kuruma bildirilmediği tespit edilen asgari işçilik miktarı üzerinden işlem yapılacak.

-Özel nitelikteki inşaatlarda prim tutarı; Gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği bulunmayan kurum ve kuruluşlarca yapılan özel nitelikteki inşaat işyerlerinde, Yönetmeliğin 111. maddesine göre hesaplanan prim tutarı esas alınacak. Aksine bir tespit yoksa, hesaplanan prim tutarı iş bitim tarihinin bulunduğu aya mal edilerek tahakkuk ettirilecek. Hesaplanan prim tutarı, gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte ödenmek üzere işverene tebliğ edilecek. İşverene tebliğ edilen borç bir ay içinde ödenirse veya itiraz edilmezse kesinleşir ve işlemler buna göre sonuçlandırılacak.

-Araştırma yapılacak durumlar; İhale konusu işler ve özel nitelikteki inşaat işlerinde hangi hallerde ünitece araştırma işlemi yapılacağı Kurum tarafından belirlenecek.

SOSYAL SİGORTA İŞLEMLERİ YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK

YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

16 Mayıs 2026 Tarihli Resmi Gazete     Sayı: 33255

MADDE 1- 12/5/2010 tarihli ve 27579 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

 “b) Asgari işçilik araştırma işlemi: Kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ile bankalar tarafından ihale mevzuatına göre yaptırılan işler ve özel nitelikteki inşaat işlerine yönelik ilgili kurum ve kuruluşlardan elde edilen bilgi ve belgeler doğrultusunda; asgari işçilik hesaplaması yapılıp yapılmayacağının ve yapılacaksa yeterli işçilik bildirilip bildirilmediğine ilişkin Kurumca yapılan değerlendirme, kontrol ve hesaplama aşamalarını,”

MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 27 nci maddesinin sekizinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

 “(8) Aynı işveren tarafından yaptırılan ve birden fazla yapı ruhsatı bulunan özel nitelikteki bina inşaatı işyerlerinde, parsellerinin bitişik ya da yakın olması, işveren tarafından ilk işin başlangıç tarihinden itibaren altı aylık süre içerisinde talepte bulunulması ve sigortalıların birbirine karışması şartıyla inşaatların tek sicil numarasında yürütülmesine ünitece izin verilebilir.”

MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 110 uncu maddesinin birinci ve altıncı fıkralarına sırasıyla aşağıdaki cümleler eklenmiş, ikinci fıkrasında yer alan “sözleşmesinde” ibareleri “sözleşmesinde veya şartnamesinde” şeklinde, “sözleşmesi” ibaresi “sözleşme veya şartnamesi” şeklinde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“İşin geçici kabulü noksansız yapılmakla birlikte işverene ödenmesi gereken toplam istihkak tutarının bildirilmemesi ve işverence talep edilmesi halinde, işverene ödenen hakediş tutarı üzerinden araştırma yapılabilir. Ancak, ilişiksizlik belgesi düzenlenmez. Daha sonraki bir tarihte ihale makamı tarafından ödenmesi gereken toplam istihkak tutarının bildirilmesi durumunda, daha önce araştırma yapılan tutar toplam istihkak bedelinden düşülerek kalan tutar üzerinden yapılan araştırma sonucu ilişiksizlik belgesi düzenlenir.”

“İhale makamı tarafından onaylanmış geçici kabul tutanağında ihale konusu işe ilişkin eksik veya kusur bulunmadığının belirtilmesi halinde tutanakta belirtilen iş bitim tarihi, tutanakta eksik veya kusur tespit edilmesi halinde ise eksik ve kusurların tamamlandığı tarih, iş bitim tarihi olarak kabul edilir. İşin geçici veya kesin kabule tabi olmaması durumunda ise ihale makamı tarafından bildirilen iş bitim tarihine göre işlem yapılır.”

 “(7) İhaleli işin yarım kalması veya ihalenin feshedilmesi durumunda, işverene ödenen hakediş tutarı üzerinden araştırma işlemi yapılır. Herhangi bir hakediş ödemesi yapılmamış ise araştırma işlemi yapılmaz.”

MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 111 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Bina maliyeti” ibaresi “İnşaat maliyeti” şeklinde, üçüncü fıkrasında yer alan “Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca” ibaresi “Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca” şeklinde, dördüncü ve altıncı fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(4) İş bitim tarihinde geçerli olan yapı ruhsatı esas alınarak araştırma işlemi yapılır.”

“(6) Başladığı yıl içinde bitirilmiş olan inşaat maliyetinin hesaplanmasında inşaatın bittiği tarihte geçerli olan birim maliyet bedeli esas alınır. Başladığı yıldan sonraki yıllarda bitirilmiş inşaat maliyetinin hesabında ise; inşaatın bitirildiği yıl hariç olmak üzere, inşaatın başladığı yıl ile bitirildiği yıl arasındaki tüm yıllara ait birim maliyet bedellerinin aritmetik ortalaması sonucu bulunan birim maliyet bedeli esas alınır. Birden fazla birim maliyet bedelinin yayımlandığı yıl olması halinde, aritmetik ortalama hesabında o yıl içerisinde yayımlanan son birim maliyet bedeli dikkate alınır.”

 “(10) Kapanma, terk veya tasfiye olmadığı hâlde en az iki yıl süre ile sigortalı çalıştırılmadığı işveren tarafından bildirilen veya Kurumca tespit edilen özel nitelikteki inşaat işyerlerinde, sigortalı çalıştırılmaya son verilen tarih itibarıyla ünitece re’sen araştırma işlemi yapılır.”

MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 112 nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(2) Tescil edilmemiş veya tescil edilmiş olmakla birlikte işçilik bildiriminde bulunulmamış olan ihale konusu işler ile özel nitelikteki inşaat işyerlerinde, işin başlangıç ve bitiş tarihleri, ilgili idarelerden alınacak belgelerle tespit edilerek işin yürütümü için gerekli olan asgari işçilik miktarının tespitine ilişkin araştırma işlemi ünitece yapılır. Ünitelerce bu nitelikteki işyerlerinde yapılan araştırma işleminde esas alınan asgari işçilik oranında eksiltme yapılmaz.

(3) Ünitece ihale konusu işlerde yapılan araştırma sonucunda 110 uncu maddeye göre tespit edilen ve Kuruma bildirilmediği anlaşılan asgari işçilik miktarı üzerinden, gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği haiz olmayan kurum ve kuruluşlarca yapılan özel nitelikteki inşaat işyerlerinde ise 111 inci madde uyarınca hesaplanan prim tutarı, aksine bir tespit olmaması hâlinde, iş bitim tarihinin bulunduğu aya  mal edilerek tahakkuk ettirilmek suretiyle gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte ödenmek üzere işverene tebliğ olunur. İşverence borcun tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi, taahhütname verilmesi veya itirazda bulunulmaması halinde borç kesinleşir ve işlemler sonuçlandırılır.”

“(11) İhale konusu ve özel nitelikteki inşaat işlerinde hangi hallerde ünitece araştırma işlemi yapılacağı Kurumca belirlenir.”

MADDE 6- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 7- Bu Yönetmelik hükümlerini Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanı yürütür.